۱. مکانیزم “ترمز” نه “موتور چربی سوزی”
این داروهای تزریقی نسخه ساختگیه هورمونی شبیه GLP‑1 است؛ GLP‑1 به طور طبیعی بعد از غذا در روده ترشح میشود و به مغز و دستگاه گوارش پیام سیری میدهد، تخلیه معده را کند میکند و روی ترشح انسولین اثر میگذارد. این داروها با فعال کردن همین گیرندهها باعث میشود:
زودتر احساس سیری کنید و اشتها کم شود.
تخلیه معده کندتر شود تا دیرتر گرسنه شوید.
سطح قند و انسولین بعد از غذا متعادلتر شود.
به زبان ساده: این داروها ترمز را قویتر میکند (کمتر گرسنه میشوید)، اما برای شما «موتور چربیسوزی» نمیسازد؛ موتور اصلی همچنان «کمکردن کالری، پروتئین کافی و انتخاب غذای درست» است.
اگر با وجود اشتهای کمتر، بیشتر کالریتان را از قندها و چربیهای ناسالم بگیرید (فستفود، نوشابه، شیرینی)، کماکان:
مجموع کالری روزانهتان نزدیک به قبل می ماند.
نوسان قند خون و انسولین را بالا خواهد بود که جلوی چربیسوزی را میگیرد.
پس: دارو کمک میکند «کمتر بخورید»، ولی این شمایید که باید «چطور خوردن» را عوض کنید.
۲. مشکلی به نام «عضلهسوزی»
وقتی اشتها با داروی تزریقی کم میشود، بسیاری از افراد ناگهان مصرف غذا را شدیداً کاهش میدهند، اما حواسشان به پروتئین و کیفیت رژیم نیست. در کاهش وزن سریع و کمپروتئین، بدن علاوه بر چربی، به سراغ توده عضلانی هم میرود تا انرژی تأمین کند. نتیجه:
عدد ترازو پایین میآید، اما درصدی از این کاهش مربوط به عضله است.
از دست رفتن حجم عضله صورت و بدن میتواند ظاهر را پیرتر و خستهتر نشان بدهد.
مطالب تخصصی درباره این داروهای هم هشدار میدهند که بخشی از وزن از دسترفته اگر با رژیم اصولی و پروتئین کافی همراه نباشد، میتواند از توده عضلانی باشد و بعد از قطع دارو وزن به شکل چربی برگردد. برای پیشگیری از این سناریو، توصیههای تغذیهای روی موارد زیر تاکید دارند:
مصرف کافی پروتئین روزانه متناسب با وزن و شرایط فرد.
همراه کردن دارو با ورزش مقاومتی (وزنه، تمرینات قدرتی) برای حفظ و حتی افزایش عضله.
پرهیز از کاهش وزنهای خیلی سریع و رژیمهای خیلی کمکالری بدون برنامه.
۳. اثر یویویی؛ چرا وزن برمیگردد؟
مطالعات و تجربه بالینی نشان میدهد: هر داروی لاغری که بدون تغییر پایدار در سبک زندگی استفاده شود، بعد از قطع، با «بازگشت وزن» همراه است. در مورد این داروها چند نکته مطرح است:
مکانیسم دارو این است که اشتها را کم کند و احساس سیری را زیاد کند؛ با قطع دارو، احساس گرسنگی و ولع غذا به حالت قبلی برمیگردد یا حتی بیشتر میشود.
اگر در طول مصرف دارو عادات غذایی اصلاح نشده باشد، فرد بعد از قطع، دوباره به همان الگوی غذا خوردن قبلی برمیگردد.
اگر طی دوره مصرف، عضله از دست رفته و متابولیسم پایه پایین آمده باشد، بدن با همان مقدار غذا سریعتر چربی ذخیره میکند.
پس اگر سبک غذا خوردنتان را تغییر ندهید، عملاً دارید:
برای تأثیر نسبی و کوتاهمدت هزینه میکنید.
از «مزیت کامل» آن بهره ببرید.
