علمِ پشتِ پردۀ خوردن استرسی: چرا آنها قند میخواهند؟
وقتی سطح استرس در بدن بالا میرود، سیستم عصبی ما فعال میشود و هورمون کورتیزول (که به عنوان هورمون “جنگ یا گریز” شناخته میشود) ترشح میگردد. یکی از عملکردهای اصلی کورتیزول، آمادهسازی بدن برای عمل است، و این آمادگی نیاز به انرژی فوری دارد. به همین دلیل، کورتیزول میل شدیدی به مصرف مواد غذایی پرکالری، به ویژه قند و چربی ایجاد میکند. مغز کودک یاد میگیرد که “غذا = آرامش فوری و انرژی”.
هدف ما: ساختن «مکانیسمهای مقابلهایِ جایگزین»
ما نمیتوانیم استرس را به طور کامل از زندگی کودکان حذف کنیم، اما میتوانیم به آنها یاد بدهیم که چگونه احساساتشان را به روشهای سالم و بدون وابستگی به غذا مدیریت کنند. هدف ما این است که وقتی کودک احساس کلافگی میکند، مغز او به جای یخچال، به دنبال ابزارهای آرامشبخش دیگری بگردد.
راهکارهای عملی و ساده برای والدین
در اینجا سه راهکار کلیدی وجود دارد که میتوانید از همین امروز در خانه اجرا کنید:
۱. جعبه آرامش: یک ابزار فیزیکی برای آرامش
به جای اینکه اجازه دهید کودک در زمان استرس سراغ یخچال برود، یک “جعبه آرامش” فیزیکی در خانه درست کنید. این جعبه را با اشیایی پر کنید که میتوانند حواس کودک را پرت کرده و به او آرامش دهند. خمیر بازی، دفتر نقاشی و مداد رنگی، پازلهای کوچک، اسباببازیهای حسی، یک توپ ضد استرس، یا حتی یک کتاب داستان آرامشبخش، گزینههای خوبی هستند. وقتی کودک کلافه است، به جای گفتن “نرو سراغ یخچال”، جعبه آرامش را به او پیشنهاد دهید.
۲. کشف احساس واقعی: روی احساسش اسم بگذارید
بسیاری از اوقات، کودکان متوجه نمیشوند که چرا میخواهند غذا بخورند. آنها فقط احساس ناراحتی میکنند. به او کمک کنید تا احساسش را شناسایی و نامگذاری کند. از او بپرسید: «الان عصبانی هستی؟ خستهای؟ یا ناراحتی؟» وقتی کودک یاد میگیرد روی احساسش اسم بگذارد، دیگر نیازی به قایم کردن آن زیر غذا نخواهد داشت و میتواند مستقیم درباره مشکلش صحبت کند. استفاده از “چرخ احساسات” کودکان نیز میتواند کمککننده باشد.
۳. آغوش به جای شیرینی: قدرت اکسیتوسین
گاهی اوقات، یک آغوش محکم و گرم از طرف شما، تمام چیزی است که کودک نیاز دارد. تحقیقات نشان میدهد که یک آغوش محکمِ ۲۰ ثانیهای، میتواند باعث ترشح هورمونِ آرامبخش “اکسیتوسین” در مغز کودک شود. این هورمون، سطح کورتیزول را کاهش میدهد و به سرعت باعث ایجاد احساس آرامش و امنیت میگردد. دفعه بعد که کودک کلافه است، به جای یک بسته شکلات، یک آغوش محکمِ ۲۰ ثانیهای به او هدیه دهید.